Schrijf je in voor mijn:
Dacht je dat die schilferende, rode plekken rond je neus gewoon door het weer komen? Of door je genen?
Dat speelt mee. Maar het is niet het hele verhaal.
Achter seborroïsch eczeem zit altijd dezelfde boosdoener: Malassezia. Een gist die op ieders huid leeft. De echte vraag is dus niet hoe je hem weg krijgt. De vraag is waarom hij bij jou wél voor problemen zorgt, en bij iemand anders niet.
Dat leg ik in deze blog uit.
Seborroïsch eczeem is een huidbeeld met rode, schilferende, soms jeukende plekken op de vettere delen van je huid:
de hoofdhuid en de haarlijn
de wenkbrauwen en ertussen
de plooien naast je neus
achter de oren
soms ook de wangen en voorhoofd
soms de borst of de nek
Roos is de mildste vorm ervan, op de hoofdhuid. Bij baby's heet het berg.
Het wordt vaak met iets anders verward: met gewoon eczeem als het in je gezicht zit, met psoriasis als het op je hoofdhuid zit. Twijfel je, laat er dan je huisarts of dermatoloog naar kijken.
Je huid is nooit leeg. Er leven miljarden bacteriën en gisten op, en dat is maar goed ook: samen beschermen ze je huid.
Malassezia is één van die bewoners. Hij leeft van de vetten in je talg. Daarom zit hij net op de plekken waar je huid het vetst is.
En dit is belangrijk: Malassezia hoort er altijd te zijn. Die krijg je er nooit helemaal af.. en dat hoeft ook niet.
Het probleem begint pas wanneer hij te veel ruimte krijgt, of wanneer je lichaam er heftig op gaat reageren.
Hier wordt het interessant. Want het is niet zo simpel als "te veel talg" of "te veel gist". Wat er gebeurt, is een samenspel:
→ Je huid-pH stijgt. Een gezonde huid is licht zuur. Wordt ze minder zuur, door verkeerde verzorging of door ontsteking van binnenuit, dan krijgen gisten zoals Malassezia en bacteriën vrij spel.
→ Je huidbarrière verzwakt. Die overgroei tast je barrière verder aan, en zo hou je de irritatie zelf in stand.
→ Je microbioom raakt uit balans. Te weinig diversiteit, te weinig bacteriën die de gist normaal in toom houden.
→ Je immuunsysteem gaat zich ermee bemoeien. Het keert zich tegen een gist die normaal zonder problemen op je huid leeft. De roodheid en de schilfers zijn die reactie.
Je gezicht toont dan pas wat er al langer uit balans is.
Ik ken het zelf. Jaren na mijn TSW kreeg ik opnieuw jeuk en schilfers op mijn gezicht. Ik dacht dat het een nasleep was. Het bleek een verzwakte huidbarrière en een microbioom uit balans. Dat verhaal lees je in mijn blog over Topical Steroid Withdrawal.
Eerlijk is eerlijk: de wetenschap is er nog niet uit waardoor seborroïsch eczeem precies ontstaat. Wat volgt is een mogelijke verklaring, en het is wat ik in mijn praktijk steeds opnieuw zie terugkomen.
Je darm en je huid staan in nauw contact. In je darm leven ook gisten, zoals candida. Normaal houden je darmbacteriën die in toom. Maar na antibiotica, bij veel suiker, veel stress of een verzwakt immuunsysteem krijgen gisten hun kans. Ze zijn heel opportunistisch: zodra ze plek krijgen, nemen ze die in.
De gedachte is dat je immuunsysteem zo gevoelig wordt voor gisten in het algemeen. En dat het daarna ook feller reageert op de gist die op je huid woont.
Je kunt het zien als een emmer die overloopt. De plekken op je huid zijn de laatste druppels.
Daarom behandel ik niet de huid, maar het systeem.
Vette crèmes en oliën op je huid. Malassezia leeft van bepaalde vetzuren. Kokosolie, olijfolie, arganolie, zonnebloemolie en avocado-olie zijn populair in huidverzorging, maar ze kunnen deze gist net voeden. Je huid voelt verzorgd aan, en wordt toch erger. Let op: dit gaat over smeren, niet over eten.
Warmte en zweet. Een warme, vochtige huid is een feest voor gist. Spoel je dus af na het sporten of de sauna.
Veel suiker en snelle koolhydraten. Suiker voedt gisten, ook in je darm.
Stress en slecht slapen. Je zenuwstelsel en je immuunsysteem zijn geen aparte afdelingen.
De winter. Droge lucht, minder daglicht en dus minder vitamine D; je huid kan zichzelf minder goed verdedigen.
Er zijn twee kanten: van buitenaf en van binnenuit. Het ene naast het andere, niet in plaats van.
Van buitenaf
Kies verzorging die deze gist niet voedt. MCT-olie is een veilig alternatief als huidolie.
Hou je verzorging simpel. Hoe korter de ingrediëntenlijst, hoe beter.
Een shampoo met ketoconazol of zinkpyrithion kan de overgroei tijdelijk terugdringen. Zie het als een hulpmiddel, niet als een oplossing: stop je ermee, dan komt het vaak terug. Vraag raad aan je apotheker of huisarts.
Van binnenuit
Eet minder suiker en snelle koolhydraten, maar meer groenten en vezels. Vezels zijn het eten van je goede darmbacteriën.
Eet voldoende eiwitten en bouwstoffen voor je huidbarrière. En een spijsvertering die ze ook opneemt: je bent niet wat je eet, je bent wat je verteert en opneemt.
Rust voor je zenuwstelsel. Slaap is geen luxe.
Geen strenge diëten. Alles schrappen maakt je bang van eten, en het lost de oorzaak niet op.
Niet gokken met supplementen. Wat je niet test, blijf je gokken.
als je niet zeker weet wat het is
als de plekken nat, pijnlijk of ontstoken worden
als het zich snel uitbreidt
als het na enkele weken niet betert
Is seborroïsch eczeem besmettelijk?
Nee. De gist leeft op zowat ieders huid. Je kunt het niet doorgeven.
Is roos hetzelfde als seborroïsch eczeem?
Roos is de milde vorm, alleen op de hoofdhuid en zonder duidelijke roodheid.
Gaat seborroïsch eczeem ooit helemaal weg?
Het is een huidbeeld dat kan komen en gaan. De gist zelf blijft, en dat is normaal. Wat je wél kunt doen, is je huid en je lichaam zo ondersteunen dat de immuunreactie op de gist minder wordt waardoor het minder snel terugkomt of zelfs helemaal kan overgaan.
Helpt een dieet tegen seborroïsch eczeem?
Er bestaat niet één dieet dat voor iedereen werkt. Minder suiker en meer vezels is voor de meeste mensen een goede start. Een streng dieet raad ik af.
Komt seborroïsch eczeem door stress?
Stress is zelden de enige oorzaak, maar wel vaak de druppel. Veel mensen merken dat het opflakkert in drukke periodes.
Een quick fix bestaat niet. Maar je staat er ook niet machteloos tegenover.
In mijn gratis e-book leg ik de verbinding tussen darm, immuunsysteem en huid stap voor stap uit. Je kunt het hier downloaden.
Wil je liever samen kijken naar wat er bij jou speelt? Plan dan een gratis kennismaking van zo'n 20 minuten. Online, dus het maakt niet uit waar je woont.
X Elin
Deze blog is bedoeld als informatie en vervangt geen medisch advies. Laat huidklachten altijd beoordelen door een arts.